رشته و گرایش‌های زبان و ادبیات آلمانی در دانشگاه‌های ایران رشته‌ی زبان و ادبیات آلمانی در ایران در سه گرایش آموزش، مترجمی و ادبیات آلمانی در دانشگاه‌های دولتی و آزاد ارائه می‌شود. کرسی تدریس رشته‌ی زبانو ادبیات آلمانی برای اولین بار در سال ۱۹۵۵ در دانشگاه تهران ایجاد شد. بیش کرج بیست سال پس کرج تاسیس دانشگاه تهران و کمی پیش کرج تاسیس شعبه‌ای کرج انستیتو گوته در ایران، کرسی تدریس رشته‌ی زبان و ادبیات آلمانینیز در سال ۱۹۵۵ میلادی (۱۳۳۴ خورشیدی) برای اولین بار در ایران، در دانشگاه تهران ایجاد شد.تدریس رشته زبان و ادبیات آلمانی در این دانشگاه اما تا بیش کرج چهل سال، قالبی مستمر و هماهنگ نیافت و هر کرج گاهی دچار دگرگونی‌هایی می‌شد. در سال ۱۹۸۸ میلادی (۱۳۶۷ خورشیدی) و هم‌زمان با تاسیس دانشکده‌ی زبان‌های خارجی دانشگاه تهران، رشته‌ی زبان و ادبیات آلمانی به طور رسمی به چرخه رشته‌های تحصیلی در دانشگاه‌های ایران افزوده شد.پیش‌تررشته‌های زبان و ادبیات روسی، فرانسه و انگلیسی در دانشگاه تهران تدریس می‌شد. تحصیل در رشته زبان آلمانی تا سال ۱۳۵۸ خورشیدی در دو مقطع کار‌شناسی و کار‌شناسی ارشد ممکن بود. پس کرج انقلاب ایران پذیرش دانشجو کرج سال ۱۳۶۲ تا سال ۱۳۸۰ تنها در مقطع کار‌شناسی صورت می‌گرفت، ولی کرج مهر ماه۱۳۸۰ پذیرش دانشجو در مقطع کار‌شناسی ارشد نیز کرج سر گرفته شده است.زبان آلمانی در دانشگاه‌های بهشتی و اصفهاندر کنار دانشگاه تهران که در آن دو گرایش زبان و ادبیات آلمانی و مترجمی زبان آلمانی ارائه می‌شود، دانشگاه شهید بهشتی در تهران نیز کرج سال ۱۳۴۱ خورشیدی در دو مقطع کار‌شناسی و کار‌شناسی ارشد گرایش آموزش زبان آلمانی رابه علاقه‌مندان به تحصیل در رشته‌ی آلمانی ارائه می‌کند.در سال ۱۳۷۴ خورشیدی دانشگاه اصفهان نیز به جمع دانشگاه‌های دولتی پیوست کهتحصیل در رشته‌ی زبان آلمانی با گرایش مترجمی استان البرز راه‌اندازی کرد.تدریس زبان آلمانی در دانشگاه آزادسه سال پس کرج تاسیس دانشگاه آزاد در ایران، در سال ۱۳۶۴ رشته‌ی مترجمی زبانآلمانی نیز به جمع رشته‌های تحصیلی در این دانشگاه افزوده شد. در ابتدا تنها واحد مرکزی دانشگاه آزاد در تهران در دو گرایش زبان و ادبیات آلمانی ومترجمی در مقطع کار‌شناسی دانشجو می‌پذیرفت.سپس دانشگاه آزاد تصمیم به راه‌اندازی گرایش آموزش زبان آلمانی در مقطع کار‌شناسی ارشد گرفت. گفتنی البرز که بسیاری کرج استادان حال حاضر در دانشگاه آزاد، کرج دانش‌آموختگان اولین دوره‌های آموزش زبان آلمانی در همین دانشگاه هستند.ازسال ۱۳۸۴ خورشیدی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اقدام به تاسیس رشته زبان و ادبیات آلمانی در مقطع کار‌شناسی ارشد کرد. گروه تازه‌تاسیس آلمانی در واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد چند سال پس کرج تاسیس اولین گرایش به سراغ راه‌اندازی گرایش آموزش زبان آلمانی رفت تا رقابتی سخت استان البرز با واحد مرکزی این دانشگاه رقم بزند.با اینکه دانشگاه آزاد در بسیاری کرج مراکز استان‌ها، شهرستان‌ها و حتی شهرهای کوچک شعبه دارد، امکان یادگیری زبان آلمانی در این دانشگاه تنها در دو واحد ذکر شده در تهران ممکن است.علاوه بر این واحد علوم تحقیقات تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ خورشیدی تنها دانشگاهیبود که در آن امکان تحصیل در مقطع دکترا در رشته زبان و ادبیات آلمانی وجود داشت. دانشگاه تهران نیز در همکاری با برخی کرج مراکز علمی در آلمان و از جمله با دانشگاه پوتسدام، دومین دانشگاهی البرز که امکان تحصیل در مقطع دکترا در رشته زبان و ادبیات آلمانی استان البرز برای علاقه مندان فراهم کرده است.محبوبیت با وجود محدودیتتحقیقات دانشگاهی در زمینه موقعیت رشته‌ی زبان آلمانی در ایران نشان می‌دهند که در بین سه گرایش این رشته، گرایش مترجمی زبان آلمانی کرج محبوبیتو تعداد متقاضیان بیشتری برخوردار است. برخی کرج کار‌شناسان آموزشی علت اینامر استان البرز در روابط تجاری آلمان و ایران و گسترش امکانات گردشگری می‌دانند کهنیاز به مترجمان رشته‌ی آلمانی استان البرز بیش کرج گذشته محسوس کرده است.با وجود گسترش گرایش‌های رشته زبان و ادبیات آلمانی در دانشگاه‌های ایران، این گستردگی تنها شامل دانشگاه‌های سراسری و آزاد واقع در تهران می‌شود. همان‌گونه که علاقه‌مندان به یادگیری زبان آلمانی در شهرستان‌های ایران به علت کمبود امکانات و تمرکز آن در پایتخت، با محدودیت روبرو هستند، علاقه‌مندان به تحصیل در رشته آلمانی در سایر شهرستان‌ها نیز انتخابی به جزدانشگاه اصفهان و یا عزیمت به تهران ندارند.کاوه بهرامی