مردم استان مركزی در آیینه آداب و سنن ماه مبارك رمضان


استان مركزی در ایام پرفیض و معنوی رمضان حال و هوای دیگری دارد و مردم روزه دار این منطقه در ماه نزول قرآن با سنن و رسومات خاصی در ضیافت الهی حاضر می شوند.





















یكی از رسوم متداول دراستان سنت "پیشواز" است كه مردم با روزه گرفتن در ماههای رجب و شعبان به استقبال رمضان می روند. پیش ازاین آیین ویژه ای به نام "كلوخ اندازان" در بین خانواده های بخشهایی از استان مركزی مرسوم بود كه معمولا در آخرین روز ماه شعبان انجام می شد. دراین آیین، بزرگ هر فامیل اغلب به عنوان عصرانه آش رشته تدارك می دید و سایر اقوام و با جمع كردن خویشان دورهم، به میمنت ومباركی آمدن ماه میهمانی خدا جشن كوچكی را برگزار می كردند. سنت دیرینه "اهو اهو" یكی دیگر ازآداب متداول دراین منطقه است كه شامگاه چهاردهم ماه رمضان شب تولد امام حسن(ع) در روستای خورهه از توابع شهرستان محلات برگزار می شود. براساس این سنت قدیمی با تاریك شدن هوا نوجوانان و كودكان در دسته های مجرا به در خانه ها می روند و یكی از اعضای گروه كه از همه بزرگتراست با صدای بلند اشعاری را می خواند و دیگران با صدای بلند "اهواهو" می كنند. این گروهها معمولا به در منازلی می روند كه دارای فرزند خردسال پسر باشند و وقتی كه اشعار خوانده شد ، معمولا پسر كوچك خانواده مقداری آجیل و تنقلات برای اعضای گروه می آورد و اگر پسر خانواده با تاخیر اقدام به آوردن تنقلات كند این گروه اشعارشان را كه حالتی فولكور دارند تكرار می كنند. از دیرباز طبخ انواع شیرینی های خانگی نظیر "زولبیا و گوش فیل" و "فتیر" توسط زنان كدبانو استان مرسوم بوده و این خوراكی ها به عنوان بخشی از طعام زینت بخش سفره های افطاری روزه داران این منطقه است. یكی دیگر از آداب و رسوم رایج در استان بردن "شب افطاری" برای نوعروس عقد كرده است كه در یكی از روزهای ماه رمضان، خانواده داماد از خانواده عروس می خواهند كه برای افطار چیزی آماده نكنند و آنان با مهیا كردن طبقی از غذا، شیرینی، زولبیا و یك هدیه مخصوص به منزل عروس می روند. شركت در لیالی قدر ، برتن كردن جامه سیاه در این ایام و شب زنده داری و عبادت در مساجد، تكایا، منازل ونصب پرچم های عزا برسردراماكن از دیگر آداب حسنه ماه مبارك رمضان دراستان مركزی است. جلسات ختم قرآن مجید در ایام پر بركت و معنوی رمضان كه با حضور اقشار مختلف مردم در مساجد و مجالس خانگی تشكیل می شود از دیگر آدابی است كه طی مراسم سحرخوانی، طول روز و پس از افطار جریان دارد. افطاری دادن به دوستان ، خویشان و آشنایان از دیگر امور پسندیده و متداول در سطح استان است و دراین "شب نشینیها" ضمن پذیرایی با چای و میوه و سایر سایر تنقلات مطالبی در مورد آداب و فضایل و بركات مختلف این ماه روحانی و مسایل دینی مطرح می شود. "بیداركردن" همسایگان ، دوستان و خویشان به هنگام سحریكی دیگراز سنت های رایج درمیان مردم اراك و دیگر شهرهای استان است. كمك به مستمندان در ماه مبارك رمضان نیز نسبت به دیگر ایام سال فزونی یافته و افراد خیربه صورت وجه نقد، جنسی و یا بردن طعام به دستگیری افراد بی بضاعت می شتابند. معمولا بر سر سفره رمضان هر شهروند استان یكی از طعامها شامل آش رشته، شله زرد، رنگینك، مسقطی، شیربرنج، خرمافتیر و نان كنجد زده یافت می شود. آیین "الم ترانی" از جمله مراسم سنتی و مذهبی كهنی است كه در ماه مبارك رمضان در شهرستان "ساوه" برگزار می شود. این مراسم در شب های پایانی ماه مبارك رمضان بویژه آخرین چهارشنبه این ماه بعد از اقامه نماز مغرب و عشاء توسط عده ای ازجوانان و نوجوانان ساوجی برگزار می شود. شركت كنندگان دراین آیین كه تعدادشان به حدود ‪ ۱۰‬نفر می رسد بااجتماع در مقابل خانه های خویشان و همسایگان به اجرای این برنامه می پردازنند. آنان هم صدا با هم اشعاری سرمی دهند و درادامه نام یكی ازفرزندان خانه ای كه درمقابل آن اجتماع كرده اند را به نیكی ندا می دهند. جوانان و نوجوانان شركت كننده درمراسم"الم ترانی" آنگاه با ذكراین گفته كه"یاثواب ، یاجواب "برای گرفتن انعام ازصاحب خانه به انتظار می ایستند. دراین مرحله از برنامه " الم ترانی" صاحب خانه با خوشرویی و گشاده دستی و تقدیم شیرینی و تنقلات و احیانا وجه نقد از جوانان ونوجوانان شركت كننده در مراسم به گرمی پذیرایی می كند. در بسیاری از مناطق استان از جمله شازند هنوزهم در برخی مناطق سنت اذان گویی بر بام رواج دارد و كسانی كه دارای صدایی خوش هستند با قرائت اذان و مناجات حال و هوایی روحانی را برای روزه داران ایجاد می كنند. در مناطق روستایی استان رسم بر این است كه روحانی اعزامی هر شامگاه بر سفره افطار یكی از اهالی میهمان می شود و روز عید سعید فطر اكثر بزرگان روستا با حاضر شدن در مقابل محل استقرار مبلغ ، او را با سلام و صلوات تا مسجد ده مشایعت می كنند. روز عید فطر شهروندان مسلمان استان مركزی كه یك ماه را در ضیافت الهی شركت كرده اند مهیای نماز عید شده و با پخش شكلات وشیرینی و روبوسی این عید بزرگ را به همدیگر تبریك می گویند.