هم وابستگی ، حالتی در فرد است که با اشتغال ذهنی و وابستگی غیر معمول و شدید احساسی، اجتماعی و گاهی فیزیکی با یک شخص و یا موضوع پیش می آید این بیماري گمگشتگیself) ) خود است . تمرکز بر بیرون و درگیري بیش از حد با مسائل خارج ، سعی کوشش وسواس گونه براي حل مشکلات خانواده و یا فرد معتاد ، فراموش کردن زندگی درونی خود است .فرد هم وابسته خود را مسئول برآوردن نیاز هاي دیگران می داند و احساس مسئولیت زیاد در این رابطه باعث ایجاد احساس ارزشمندي بر اساس نظر دیگران می شود .بدین شکل او موفقیت خود را در نجات خانواده می بیند و می خواهد. قوانین هم وابستگی
١. براي من درست نیست احساسات داشته باشم
٢. براي من درست نیست مشکل داشته باشم
٣. براي من درست نیست خوش باشم
٤. من دوست داشتنی نیستم
٥. من به اندازه کافی خوب نیستم
6 .اگر دیگران بد عمل میکنند تقصیر من است
هم وابستگی آموختنی ، اکتسابی و مربوط به دوران رشد اولیه زندگی فرد می شود؛ اما حالتی مزمن و پیش رونده دارد و می تواند وارد مرحله های مهلک شده و زندگی فر د را مختل نماید . خبر خوش اینجاست که قابل درمان بوده و فرد هم وابسته می تواند از این بیماری نجات یافته ، زندگی طبیعی و نرمال خودش را داشته باشد.
هم وابستگی به اعضای خانواده احساس گناه داده ، توجه تمام نشدنی فرد هم وابسته به طرف معتاد و فراموش کردن خود و دیگر اعضای خانواده را به همراه دارد . فرد هم وابسته مانند فرد معتاد ناتوانی در شناخت احساسات، شناخت نیازهای فردی و توجه به Self را در پرونده بالینی خود دارد. همچنین همواره از احساس شرم و بی اررزشی رنج می برد توانایی ها و قابلیتهای خود را چنان معطوف زندگی فرد معتاد می نماید که از پیشرفت و شکوفایی در عملکردهای اجتماعی خویش باز می ماند حتی گاهی عملکردهای اجتماعی و شغلی او به طور کامل از بین می رود .از دیگر ویژگیهای فرد هم وابسته می تواند به بی اعتمادي تمام نشدنی، ارتباطات مختل با دوستان و فامیل و حتی دورشدن پی در پی از رسیدن به خانواده سلامت نام برد .
فرد هم وابسته در شناسایی و تشخیص رفتار درست و غلط خود در قبال فرد معتاد ناتوان شده و تمام انرژی روانی خود را از دست می دهد اولین بیماری همراه با هم وابستگی اضطراب و سپس ا فسردگی را می توان در پله بعد دید.
درمان
جهت درمان بیماری هم وابستگی برای خانواده های دارای بیمار معتاد می توان از اطلاع رسانی، آموزش اطلاعات درست و کافی ، آموزش رفتار جدید و تمرین مهارت های لازم و در واقع آموزش عملی استفاده کرد .
برنامه ریزي برای درمان بیمار ، پذیرش بیماري و عوارض و آثار آن ، درخواست کمکهای تکمیلی در صورت نیاز، تقویت خودکارآمدي و همچنین در صورتی که فرد هم وابسته دچار ناامیدی و یاس شده، امید و عشق نیز در مسیر درمان کمک کننده هستند .
کلیدهاي بازگشت براي اعضاي خانواده و فرد هم وابسته کنار گذاشتن ترس از اینکه فرد در بهبودي مجددا شًروع به مصرف مواد کند، ترس از تنها ماندن ، و برنامه ریزی برای رسیدن به اهداف جدید وانجام علائق فردي ، پذیرفتن مسئولیت های خود در قبال فرد معتاد و نه کنترل او می تواند باشد . ریلکسیشن، ذهن آگاهی نیز از روشهای درمانی کاربردی در هم وابستگی هستند .