اسلام به هیچ وجه اجازه تولید و توزیع مواد مخدر حتی برای غیر مسلمانان را نمی دهد
مصرف مواد مخدر همواره برای جامعه انسانی ویرانگر بوده است و فقهای شیعه بالاجماع این مسئله را حرام می دانند.
خبرگزاري شبستان: نگاهی گذرا به جامعه انسانی و تاریخ آن نشان می دهد که انسان ها از دیرباز با مواد مخدر آشنا بودند و به شکل های مختلف از آنها استفاده می کرده اند. اقوام بیابانگرد ایرانی که در روزگار باستان در مناطقی از آسیای مرکزی زندگی می کردند، شاهدانه را بر روی سنگ داغ می ریختند و بخار آن را استشمام می کردند و دچار حالتی عجیب (نشئگی) می شدند. ترانزیت تریاک در ایران عصر ساسانی رونق داشت و از راه ایران تا دورترین مناطق روم باستان می رفت. ناگفته نماند که بخش اعظم این مواد در این روزگار مصرف دارویی و درمانی داشت.

در روزگار ایران اسلامی هم شواهد و مدارکی در دست است که مبین استفاده از این مواد تخدیرکننده است. در برخی تواریخ آمده است که حسن صباح و جانشینانش فداییان خود را با حشیش از خود بی خود می کردند تا گوش به فرمان آنها باشند و دشمنانشان را از پای درآورند. این مسئله هرچند درست نیست و تبلیغات دشمنان فداییان اسماعیلی علیه آنهاست، دست کم نشان می دهد که ایرانیان سده پنجم و ششم هجری این ماده مخدر را می شناخته اند.

در بسیاری از سفرنامه های اروپاییان مطالبی درباره مصرف تریاک در ایران دیده می شود که معمولا به صورت خوراکی بوده است و به اصطلاح این ماده را ریزریز می کرده و می خورده اند.

از عصر صفوی تا پایان روزگار قاجار تریاک در قهوه خانه ها مصرف می شود و دولت ها با آن مبارزه نمی کردند زیرا مصرف محدود بود و مضرات خود را به شکل جدی نشان نمی داد.

با وقوع انقلاب مشروطه در ایران و بعدها استقرار رژیم پهلوی در ایران تریاک و دیگر مواد مخدر کالای قاچاق به شمار آمدند و با مصرف کنندگان یا توزیع کنندگان آنها به عنوان مجرم برخورد شد.

در جهان امروز همه دولت های صالح و انسان های نوع دوست با سوء مصرف مواد مخدر مبارزه می کنند. علت اصلی این ماجرا متنوع شدن مواد مخدر و گسترش مصرف آنها در جوامع مختلف به ویژه در میان جوانان است. بی جهت نیست که در تقویم جهانی روزی به نام «روز جهانی مبارزه با مواد مخدر» ثبت شده است. این نامگذاری مفهومی نمادین دارد و به جهانیان یادآور می شود که بلای خزنده اعتیاد به بیان جامعه انسانی افتاده است و اگر جامعه انسانی درصدد درمان آن برنیایند بیم آن می رود که هزینه ای جبران ناپذیر بر روی دست جامعه انسانی بگذارد.

حال اگر جوامع استکباری در مبارزه با مواد مخدر تعلل ورزیده اند و حتی در مواردی آن را در کشورهای توسعه نیافته یا شرقی در برهه ای از تاریخ (مانند چین) گسترش داده اند، این برخلاف ابتدایی ترین اصول انسانی و کاری است بسیار ناجوانمردانه و بی شرمانه.

بیکاری، تنبلی، فروپاشی خانواده ها، شیوع بیماری های گوناگون، پشت پا زدن به شرف و غیرت انسانی، رها کردن دین و ایمان، از کار افتادن چرخه تولید، بی تفاوتی نسبت به سرنوشت دیگران حتی اعضای خانواده شخص معتاد، دزدی و خودفروشی، حراج اموال و دارایی های شخصی و ... همه و همه از پیامدهای مصرف مواد مخدر هستند که اگر برای آن چاره گری نشود هر کدام شان به تنهایی یارای آن را دارند که یک زندگی سالم را از هم فرو بپاشند.

در کشور ما همزمان با وقوع انقلاب اسلامی مردان انقلابی به کانون های فساد و مراکز تولید و توزیع مواد مخدر حمله بردند و سرسختانه با قاچاقچیان درافتادند تا آنجا که برخی از سران آنها را به دار مجازات آویختند و بساط مافیایی بازماندگان بخشی از دربار پهلوی را که واردکنندگان عمده مواد مخدر بودند درهم پیچیدند.

در یکی دو دهه آغازین انقلاب مصرف سوء مصرف مواد مخدر در ایران به حداقل رسید و شمار معتادان بسیار کاهش یافت. متأسفانه در دهه اخیر میزان مصرف مواد مخدر در جامعه ما نسبت به دو دهه اول انقلاب افزایش یافته است، مسایلی نظیر بیکاری و اقدامات خرابکارانه استکبار جهانی و دشمنان انقلاب اسلامی ایران از علل این رخداد تلخ به شمار می آیند، البته دولت جمهوری اسلامی ایران با تمام توان خود در این زمینه ایستاده است و بی شک هیچ کشوری در جهان امروز به اندازه ایران در این زمینه تلاش نکرده است تا جایی که ده ها تن از رشیدان فرزندان ایران در جدال با سوداگران مرگ به شهادت رسیده اند تا مانع ورود این پدیده اهریمنی به ایران و دیگر کشورهای جهان شوند.

مطمئنا بستن مرزها و در افتادن با توزیع کنندگان بزرگ و خرد مواد مخدر تنها راه مبارزه با مشکل اعتیاد نیست. تقویت ایمان مردم، رشد آگاهی، دین باوری، رفع بیکاری، فراهم کردن یک زندگی سالم، درمان معتادان، توجه به نماز و دیگر اعمال عبادی، الگو قرار دادن پیشوایان معصوم (ع) و صالحان، شناسایی و معرفی نیرنگ های بیگانگان برای انحراف نسل جوان ایران و ... از مسایلی هستند که در مبارزه با مواد مخدر باید به آنها توجه شود.

در این میان روحانیت شیعه نیز در برابر اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر هرگز ساکت ننشسته است و آگاهانه رسالت تاریخی و اجتماعی خود را انجام داده است. عالمان و فقیهان امروز کشورمان بالاجماع مصرف مواد مخدر را تحت هر عنوان «حرام» دانسته اند و از دولت و ملت ایران خواسته اند که برای حفظ سلامت خویش به هر طریقی با تولید و توزیع مواد مخدر مبارزه کنند. آیت الله صانعی استعمال مواد مخدر مانند بنگ، حشیش، تریاک، هرویین و ماری جوانا را «به هر قسم حرام» می داند. به گفته وی مصرف آنچه سکرآور است مانند بنگ «سکر حرام» می باشد و باید از تولید و توزیع آن به شدت جلوگیری کرد.1

آیت الله نوری همدانی نیز «کشیدن و خوردن تریاک» را «حرام» و هر دو را مایه «نابودی جامعه اسلامی و شرف انسانی» می داند. البته وی به «افراد مریض» اجازه می دهد که «اگر راهی جز استفاده از تریاک نباشد در حد ضرورت» مصرف کنند. 2

آیت الله مکارم شیرازی مجتهد دیگری است که «استعمال مواد مخدر» را «به هر مقدار و اندازه هم که باشد» حرام می داند و این عمل را «از گناهان کبیره» می شمارد. خواه این مواد قدیمی باشند و خواه در روزگار ما به وجود آمده باشند. این مجتهد در زمینه علت تحریم مواد مخدر به «حکم عقل به قبح آن» اشاره می نماید و به آیه شریفه «ولا تُلقُوا بَایدیکُم اِلی التَّهلکه» استناد می جوید.3 وی یک گام بیشتر می آید و حتی «کشیدن سیگار و انواع دخانیات» را حرام می داند البته اگر به «تشخیص اهل اطلاع» ضرر مهم و ویرانگری داشته باشند.4

آیت الله صافی گلپایگانی یکی دیگر از فقیهان و مجتهدان روزگار ماست که وظیفه شرعی خویش را در برابر «سم های مهلک و خطرناک» انجام می دهد و مصرف آنها را «موجب سلب مصونیت از جامعه اسلامی» می داند. به گفته وی مصرف این مواد «برای دین و ایمان و شرف و استقلال و سلامت روح و جسم و همه شئون جامعه» زیان آور و مخرب است. از این رو هر عملی که به تولید و توزیع آنها بینجامد «موکداً حرام است.»5

آنچه گفته آمد مبین این است که مسئله مواد مخدر آن هم با تنوع و تکثری که در روزگار ما پیدا کرده است نه تنها برای جامعه ما بلکه برای همه جوامع انسانی خطرناک است و انهدام و نابودی آنان نیازمند یک عزم و اراده جهانی است. اراده ای که بایستی دست های قاچاقچیان و باندهای مافیایی جهانی و مستکبران پشتیبان آنها را بشکند و با صلابت و استوار راه سلامت خویش را بجوید.

منابع:
1. مجمع المسایل، آیت الله صافی گلپایگانی، انتشارات میثم تمار، 1383، ص 271
2. هزار و یک مسئله فقهی، آیت الله نوری همدانی، موسسه مهد موعود (عج)، 1383، ص 168
3. استفتائات جدید، ج 3، آیت الله مکارم شیرازی، مدرسه امام علی (ع)، 1383، صص 2-170
4. توضیح المسایل مراجع، ج 2، دفتر انتشارات اسلامی، ص 791
5. جامع الاحکام، ج 2، آیت الله صافی گلپایگانی، موسسه حضرت معصومه (س)، صص 8-187